فصل پنجم
خودمسئولی
بر اساس یک بررسی که در آغاز قرن بیستم انجام گرفت . فرمانبرداری توافق ، رفتار خوب و خدمت کلیسا ارزشهایی بودند که در آن زمان اغلب والدین آرزومند بودند که در فرزندان خود ذره ذره القا کنند ؛ اما اکنون اولویتها تغییر کرده اند . زمانی که این مطالعه در دهه 80 دوبار انجام شد ، دیگر هیچ کدامیک از موارد فوق برجسته نبودند . در عوض یکی از ارزشهایی که والدین تمایل داشتند به فرزندانشان آموزش دهند ، خود ـ اتکایی بود . این موضوع نشان دهنده آگاهی جدید از کیفیتهایی است که برای سازگاری موفق با دنیایی که به طور فزاینده ای پیچیده و غیر قابل پیش بینی است ، مورد نیاز است ، این تغییر آگاهی برای همه ی ما مهم است ، به ویژه برای زنان اندک اندک این موضوع را درک می کنند که خود اتکائی یک حق طبیعی مردانه نیست .
متاسفانه ، بسیاری از زنان هنوز تصور می کنند که " قدرت " بیشتری در حالت انفعالی یا بیچارگی وجود دارد تا  در پذیرفتن فعالانه ی مسئولیت سرنوشت خویش . معمولا ، اجتماع محرک این اعتقاد در زنان است . آنها در آرزوی یک منجی هستند که دنیا را برای آنها خوب و زیبا نموده ، به آنها شادمانی ، کامیابی و خودباوری اعطا کند . یکی از بیماران من عبوسانه گفت : " این چیزی است که مادرم به من گفته بود. "
با وجود این ، نه خودباوری و نه کارآمدی شخصی را نمی توان به صورت هدایایی از دیگران دریافت کرد . اینها تنها از دورن ناشی می شوند و در میان روشهایی که از آنها به وجود می آیند ، هیچ کدام مهمتر از یادگیری و تمرین خود ـ مسئولی نیست . در فعالیتهای درمانی ام ، بارها بارها شاهد قدرت فوق العاده ای بوده ام که ناشی از تمایل شخصی برای پذیرفتن مسئولیت هستی خود به جای طفره از آن بوده است . خود مسئولی موارد زیرا در بر دارد:
پذیرفتن مسئولیت اعمال
پذیرفتن مسئولیت تصمیمات
پذیرفتن مسئولیت رسیدن به آرزوها
پذیرفتن مسئولیت انتخاب همراهان
پذیرفتن مسئولیت نحوه ی رفتار با مردم ، در کار یا زندگی شخصی
پذیرفتن مسئولیت نحوه ی رفتار با جسم خود
پذیرفتن مسئولیت شادی ها
خود مسئولی به معنای مراقبت دقیق از خود در همه ی مواردی است که در برابر انتخاب شخص قرار دارند . این به معنای پذیرفتن مسئولیت مواردی نیست که خارج از کنترل ما قرار دارند . ما مسئول اعمال دیگران نیستیم ، ولی مسئول اعمال خود هستیم .
ورونیکا ، یک بهداشتکار دهان و دندان بود و نامزدش که هفت سال از نامزدیشان می گذشت ، مکررا به او خیانت می کرد . او با شکایت می گفت "ای کاش استن برای درمان می آمد . اما او نمی آید . در هر صورت موضوع در مورد مردان چیست ؟ " من در مورد اولین باری که نامزدش نسبت به او بی وفایی نشان داده بود پرسیدم و او گفت که تقریبا از همان آغاز ، دروغ های آشکاری در باره ی ارتباطش با زنان دیگر می گفت : او می گریست و رنج می برد ولی هرگز به طور جدی با رفتار نامزدش مخالفت نمی کرد شکایت او همیشه این بود " همه چیز عالی می شد تنها اگر او تغییر می کرد. "ماههای طولانی از درمان طی شد تا این که او مایل به پذیرفتن مسئولیت انتخاب استن به عنوان همسر و باقی ماندن با او و مجازات او به خاطر رفتارش شود . ورونیکا به عنوان مرحله ی بعدی در پیشرفتش ، اولتیماتومی به نامزدش داد : عیاشیهایش را ترک کند و برای دریافت کمک پزشکی مراجعه کند و یا این که او را ترک می کند . او به من گفت : عذاب آور است . من احساس می کنم که او را از دست داده ام . اما معتادان به هروئین هم پس از ترک آن تا مدتها احساس می کنند چیزی را از دست داده اند ، این طور نیست ؟ موضوع جالب این است که من احساس نمی کنم قربانی واقع شده ام . مانند فرد بالغی هستم که عهده دار مسئولیت زندگی خویش شده است " امتناع از قربانی شدن درموقعیتهایی که انتخابهای واقعی وجود دارد یکی از معانی خود مسئولی است .
هنریتا یک طراح گرافیک بود که از اعضا خانواده ی خود حمایت مالی می کرد . آنها مرتبا دربحرانهایی که داشتند او را احضار می کردند . او به دلیل افسردگی به من مراجعه کرد و از اینکه زندگی اش به خودش تعلق ندارد شکایت کرد . او به تلخی پرسید " چگونه می توانم از خود مراقبت کنم وقتی که همیشه به من احتیاج دارند . "
من یک تمرین تکمیل جمله را به او پیشنهاد کردم با این فرازه که " موضوع خوب در مورد مواظبت کننده ی همه بودن این است که ... " و از و خواستم که جمله را به صورتهای مختلف تکمیل کند . جملات پایانی او شامل این جملات بودند " احساس می کنم اهمیت دارم ؛ مجبور نیستم که درباره ی خود فکر کنم  ؛ مجبور نیستم با رنج خود سروکار داشته باشم ؛ مجبور نیستم با ترسهایم مواجه شوم ؛باید احساس شرافت کنم ؛ باید خود را فدا کنم ؛ مجبور نیستم مشکلات خود را حل کنم ؛ من باید رنج بکشم و دائم شکوه کنم . "
سپس این جمله را به او دادم : " اگر مسئولیتی بیشتری درباره ی زندگی خود می پذیرفتم ... " جملات پایانی او عبارت بودند از : " به شهامت احتیاج داشتم ؛ من " نه " می گفتم وقتی که می خواستم ؛ به خود تعلق داشتم؛ خانواده ام متحیر می شدند ؛ باید به درونم نطر می افکندم ؛ سعی نمی کردم که خود را در مشکلات دیگران گم کنم ؛ درباره ی ترسها و ناامیدی هایم به شما می گفتم ؛ با شما درباره ی آنچه برای خود می خواهم ولی ازاین که به دنبالشان بروم وحشت دارم ، سخن می گفتم . "
یکی از روشهایی که ما می توانیم از خود ـ مسئولی اجتناب کنیم ، پذیرفتن مسئولیتهایی است که دقیقا متعلق به ما نیستند و بدین ترتیب خود اجتنابی را تحت لفاف " خوبی " مخفی می کنیم . هنریتا با شگفتی گفت : زیستن برای دیگران بسیار سهل تر از زیستن برای خویشتن است . اکنون هر زمان که با نیازهای خود با احترام رفتار می کنم ، احساس غرور می کنم . "
اغلب ما قادریمی تشخیص دهیم که در چه مواردی به میزانی بیشتر و در چه مواردی کمتر خود مسئول هستیم . بعضی اوقات مانند یک بزرگسال و بعضی اوقات مانند یک کودک عمل می کنیم . بانگریستن به مواردی که می دانیم به آن اندازه که نیاز داریم خود مسئول نیستیم ، پرسیدن این سئوال که اگر می خواستم اینجا خود مسئول تر باشم چگونه رفتار می کردم ؟" مفید خواهد بود . با تمرین این رفتار ، ما خود را توانمند می سازیم .با توسعه ی محدوده ی خود مسئولی ، خودباروی مان را کامل می سازیم .
در آغاز راه ، یک تمرین دو هفته ای مفید خواهد بود . به مدت دو هفته هر روز صبح شش جمله تکمیلی برای فرازه های زیر با حداکثر سرعتی که می توانید ، بنویسید .
اگر امروز 5 درصد بیشتر خود مسئول باشم ، ________________________    
اگر امروز در هنگام کار 5درصد بیشتر خود مسئول باشم ،_______________
اگر امروز در روابطم  5 درصد بیشتر خود مسئول باشم ،________________
من از خود مسئولی زمانی اجتناب می کنم که ،___________________
من خود را بیچاره می سازم وقتی که ، __________________________________
اگر تمام مسئولیت شادمانی خود را بپذیرم ،________________________
من در حال آگاه شدن هستم ،_____________________________